45 minutSpalanie paliw kopalnych, czyli węgla, ropy lub gazu sprawia, że do powietrza trafia duża ilość gazów, takich jak dwutlenek węgla i metan. Nazywamy je gazami cieplarnianymi. Gazy cieplarniane naturalnie występują w powietrzu i są potrzebne, ponieważ pomagają utrzymać na Ziemi odpowiednią temperaturę do życia ludzi, zwierząt i roślin.
45 minutProblem pojawia się wtedy, gdy jest ich za dużo. Z powodu nadmiaru gazów cieplarnianych temperatura na Ziemi rośnie, a klimat się zmienia. Topnieją lodowce, podnosi się poziom mórz, częściej występują susze i pożary, a także gwałtowne burze i powodzie. Dlatego, aby zatrzymać lub spowolnić te zmiany, musimy ograniczać spalanie paliw kopalnych i wytwarzać energię w inny sposób, na przykład z wiatru, słońca i wody. Nazywamy to transformacją energetyczną.
45 minutAby zadbać o klimat i przyrodę, coraz częściej wykorzystujemy energię… z samej natury. Drzemią w niej ogromne siły, które często nazywamy żywiołami. Zazwyczaj wyróżnia się cztery żywioły: wodę, ogień, powietrze i ziemię. Podobnie dzielą się naturalne źródła energii, jednak tutaj skupimy się na wodzie, słońcu, wietrze oraz energii z wnętrza Ziemi, nazywanej też energią geotermalną.
45 minutMówimy, że są to odnawialne źródła energii, ponieważ szybko odnawiają się w naturze i nie wyczerpują się tak, jak paliwa kopalne, czyli węgiel, ropa i gaz. Do odnawialnych źródeł energii zaliczamy także biomasę i biogaz, który może z niej powstać. Biomasa to naturalne resztki roślin i drewna, na przykład słoma, siano, łodygi roślin, pestki, a także pozostałości z prac leśnych, takie jak gałęzie, kora czy zrębki drzewne, oraz niektóre naturalne odpady z przemysłu i gospodarstw domowych.
45 minutPrzejście z paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa i gaz, na odnawialne i przyjazne dla środowiska źródła energii nazywamy transformacją energetyczną. Nie polega ona tylko na zmianie sposobu wytwarzania energii i ciepła. Aby była skuteczna, musimy także zużywać mniej energii i wykorzystywać ją mądrzej. Dlatego ważne jest ocieplanie budynków, unowocześnianie ogrzewania oraz uczenie się, jak dbać o energię w codziennym życiu.
45 minutNależy zwiększać efektywność energetyczną, czyli jak najlepiej wykorzystywać wytworzone już ciepło np. dobrze ocieplony budynek można ogrzać znacznie mniejszą ilością energii. Kluczowe jest także ciepło systemowe z odnawialnych źródeł energii oraz rozwój nowoczesnych technologii tj. pompy ciepła i magazyny ciepła, które pomagają oszczędzać energię i chronić klimat. Transformacja energetyczna to złożony proces. Wymaga dużych nakładów czasu, pracy i pieniędzy, dlatego zachodzi stopniowo.
45 minutRóżne źródła, z których produkujemy energię, tworzą tzw. miks energetyczny. Z każdym rokiem coraz mniej energii i ciepła pochodzi z paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa i gaz, a coraz więcej z odnawialnych źródeł. Ważne jest, aby w miksie energetycznym było wiele różnych źródeł. Siły natury są bowiem zmienne – nie zawsze świeci słońce i nie zawsze wieje wiatr, a energii potrzebujemy cały czas. Dlatego miks energetyczny powinien być zróżnicowany, bezpieczny i dostosowany do potrzeb oraz możliwości danego kraju.
45 minutPolska planuje stopniowo odchodzić od spalania węgla, a do 2050 roku chce osiągnąć tzw. neutralność klimatyczną. Neutralność klimatyczna oznacza równowagę. To sytuacja, w której do powietrza trafia tyle samo gazów cieplarnianych, ile potrafimy z niego usunąć. Można to porównać do wagi – jeśli dokładamy coś z jednej strony, musimy zdjąć z drugiej, aby wszystko było w równowadze. Odnawialne źródła energii, takie jak wiatr, słońce i woda, wytwarzają dużo mniej gazów cieplarnianych niż paliwa kopalne. Dzięki temu łatwiej jest tę równowagę utrzymać. To, czego nie da się od razu uniknąć, możemy równoważyć na inne sposoby – na przykład sadząc drzewa, chroniąc lasy oraz korzystając z nowoczesnych technologii, które pomagają usuwać nadmiarowe gazy cieplarniane z powietrza.
45 minutJeśli w gorący dzień założyliście czarną koszulkę, na pewno zauważyliście, że szybko się nagrzewa. Dzieje się tak dlatego, że ciemny materiał pochłania promienie słoneczne. Na podobnej zasadzie działają kolektory słoneczne. Pochłaniają one energię ze słońca i zamieniają ją bezpośrednio w ciepło. W ich wnętrzu krąży specjalny płyn grzewczy, który nagrzewa się od promieni słonecznych i przekazuje ciepło dalej, niczym kurier – na przykład do ogrzewania wody lub budynku.
45 minutSłońce może pomagać nam także w inny sposób. Istnieją urządzenia, które zamieniają energię słoneczną w prąd – są to panele fotowoltaiczne. Ten prąd nie ogrzewa domów od razu, ale może zasilać elementy systemu ciepłowniczego, takie jak kotły elektryczne i pompy ciepła, które pomagają wytwarzać ciepło. A dodatkowo, dzięki magazynom ciepła różne urządzenia i źródła energii współpracują ze sobą w jednym systemie, a ciepło jest dostępne wtedy, gdy go potrzeba.
45 minutMagazyny ciepła są bardzo ważnym elementem korzystania z energii słonecznej. Można je porównać do ogromnych termosów, które potrafią przechowywać ciepło przez dłuższy czas. Gdy słońca jest dużo i powstaje więcej ciepła, niż akurat potrzebujemy, magazyn ciepła gromadzi jego nadmiar. Dzięki temu zgromadzone ciepło można wykorzystać później, w chłodniejszych okresach. Co ciekawe, takie magazyny mogą przechowywać nie tylko ciepło, ale także chłód, który można potem wykorzystać latem do ochładzania pomieszczeń i budynków.
45 minutEnergia geotermalna to energia pochodząca z wnętrza Ziemi. Wykorzystuje ona naturalne ciepło ukryte głęboko pod powierzchnią gruntu. Jest to bardzo stabilne i bezpieczne źródło energii, ponieważ działa niezależnie od pogody, pory dnia i pory roku. Może dostarczać ciepło przez całą dobę i nie powoduje zanieczyszczeń powietrza. Energia geotermalna ma jednak swoje ograniczenia. Można z niej korzystać tylko w miejscach, gdzie pod ziemią znajdują się gorące wody geotermalne. Potrzebne są też głębokie i kosztowne odwierty, aby dotrzeć do źródła ciepła. W Polsce działają już ciepłownie geotermalne i powstają kolejne.
45 minutAby w pełni wykorzystać energię geotermalną, stosuje się pompy ciepła. Ich działanie można porównać do odkurzacza, który „zasysa” ciepło z otoczenia. Pompa ciepła pobiera ciepło z wody geotermalnej i przekazuje je dalej do systemu grzewczego, gdzie służy do ogrzewania wody i budynków.
Po oddaniu ciepła schłodzona woda geotermalna wraca pod ziemię, gdzie znowu się nagrzewa. Dzięki temu energia geotermalna może być wykorzystywana w sposób ciągły i bezpieczny dla środowiska.
45 minut
Biomasa to jedno z najstarszych źródeł energii, ponieważ ludzie spalali drewno już od momentu odkrycia ognia. Do biomasy zaliczamy naturalne materiały pochodzące z rolnictwa i przemysłu, takie jak trociny, zrębki i kora drzew, słoma, siano, resztki po zbiorach, bioodpady z gospodarstw domowych oraz odpady zwierzęce, na przykład obornik. Biomasa jest znacznie przyjaźniejsza dla klimatu niż paliwa kopalne.
Przy rozsądnym i odpowiedzialnym wykorzystywaniu uznaje się ją za neutralną klimatycznie. Pamiętacie? Wprowadziliśmy wcześniej to pojęcie. Biomasa przy spalaniu uwalnia mniej więcej tyle samo dwutlenku węgla, ile wcześniej rośliny pochłonęły z atmosfery w procesie wzrostu. A nowo posadzone rośliny mogą ponownie go pochłonąć, tworząc zamknięty cykl w przyrodzie.
45 minutGdy biomasę poddamy działaniu specjalnych bakterii, zachodzi proces nazywany fermentacją i powstaje biogaz. Cały proces odbywa się w specjalnych, szczelnych zbiornikach, które często wyglądem mogą przypominać latające spodki lub kosmiczne budowle znane z filmów science fiction.
Biogaz pod względem właściwości jest podobny do gazu ziemnego i może być wykorzystywany do ogrzewania oraz produkcji energii. Różni się jednak tym, że należy do odnawialnych źródeł energii i – podobnie jak biomasa – jest uznawany za neutralny klimatycznie, jeśli jest wykorzystywany w odpowiedzialny sposób.
45 minut
Efektywność energetyczna pokazuje, jak dobrze wykorzystujemy energię, którą już wytworzyliśmy. Oznacza to sprawdzanie, czy podczas produkcji i przesyłania ciepła nie dochodzi do strat, na przykład przez nieszczelne rury. Wysoka efektywność energetyczna oznacza także, że duża część ciepła pochodzi z odnawialnych źródeł energii
lub z tzw. ciepła odpadowego,czyli ciepła, które inaczej by się zmarnowało. Im więcej takiego ciepła wykorzystujemy, tym lepiej działa cały system. Stałe poprawianie efektywności energetycznej jest bardzo ważne, ponieważ pozwala zużywać mniej energii, chronić środowisko i w przyszłości osiągnąć neutralność klimatyczną.
45 minutCiepło odpadowe to ciepło powstające przy okazji różnych procesów, na przykład w domach, fabrykach czy oczyszczalniach ścieków. Jest ono efektem ubocznym tych działań i często się marnuje: np. para wodna z kominów. Tymczasem można je odzyskać i ponownie wykorzystać, na przykład jako źródło ciepła dla naszych domów. Dzięki odzyskiwaniu ciepła odpadowego zużywamy mniej energii, ograniczamy straty i lepiej dbamy o środowisko.
45 minutPrzykładem ciepła odpadowego jest ciepło pochodzące ze ścieków. Woda, która spływa do kanalizacji z naszych domów oraz z przemysłu, jest często ciepła, na przykład po myciu, praniu lub procesach produkcyjnych. Dodatkowo w oczyszczalniach ścieków ciepło powstaje podczas naturalnych procesów rozkładu materii organicznej, zachodzących dzięki mikroorganizmom. Po oczyszczeniu ścieki mają zazwyczaj temperaturę około 15–20°C i mogą być wykorzystane jako źródło ciepła, zamiast się zmarnować.
45 minutWielkie pompy ciepła potrafią przechwycić ciepło zawarte w ściekach i przekazać je do systemu ciepłowniczego. W trakcie tego procesu ciepło jest „wzmacniane” – wzrasta ciśnienie, a wraz z nim temperatura. W ten sposób ścieki stają się wartościowym źródłem energii, które można wykorzystać do ogrzewania budynków i wody, zamiast pozwalać, aby ciepło się marnowało.
45 minutWiele odpadów pochodzących z naszych domów i firm nie nadaje się do recyklingu. Najczęściej trafiają one do czarnych lub szarych pojemników na śmieci. Zamiast składować takie odpady, można je wykorzystać do produkcji energii cieplnej. Służą do tego zakłady termicznego przetwarzania odpadów, w których śmieci są spalane w ściśle kontrolowanych warunkach. Proces ten odbywa się w bardzo wysokich temperaturach, sięgających nawet 1000°C. Dzięki temu wiele szkodliwych substancji ulega rozkładowi, a powstałe ciepło może zostać wykorzystane do ogrzewania budynków i wody.
45 minutPodczas termicznego przetwarzania odpadów wszystkie spaliny są dokładnie oczyszczane w dużych filtrach. Dodatkowo specjalne urządzenia pomiarowe stale sprawdzają jakość powietrza wokół zakładów, aby cały proces był bezpieczny dla ludzi i środowiska. Pod żadnym pozorem nie wolno spalać śmieci w domach, ponieważ jest to niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia i bardzo nieefektywne. W specjalnych zakładach proces ten odbywa się w kontrolowanych warunkach i pozwala wytworzyć dużą ilość energii. Szacuje się, że spalenie jednej tony odpadów może dostarczyć tyle ciepła, ile potrzeba do ogrzewania przeciętnego domu przez około miesiąc. Właśnie dlatego cały proces nazywamy termicznym przetwarzaniem odpadów.
45 minutW trosce o klimat musimy korzystać z odnawialnych źródeł energii, zwiększać efektywność energetyczną i jak najlepiej wykorzystywać dostępne zasoby. Najlepiej tak, aby jak najmniej się marnowało. Takie podejście nazywamy gospodarką obiegu zamkniętego. W tym modelu koniec jednego procesu staje się początkiem kolejnego. Rzeczy są naprawiane i używane jak najdłużej, odpady mogą stawać się surowcami, a powstające przy okazji ciepło – na przykład ze ścieków lub z termicznego przetwarzania odpadów – jest odzyskiwane i wykorzystywane ponownie. Dzięki temu ten sam zasób może służyć wiele razy, a cały obieg powtarza się.
45 minut
Polskie ciepłownictwo systemowe przechodzi dziś wiele ważnych zmian. Coraz częściej wykorzystuje odnawialne źródła energii oraz nowoczesne technologie, takie jak magazyny ciepła i pompy ciepła. Odzyskuje także ciepło ze ścieków i z termicznego przetwarzania odpadów. Wszystkie te działania, podejmowane wspólnie przez lokalnych dostawców ciepła, mają wpływ na środowisko i nasze codzienne życie.
My także możemy dołożyć swoją cegiełkę. Podnosząc wiedzę i rozsądnie korzystając z ciepła oraz innych zasobów, pomagamy chronić klimat. O tym, jak robić to na co dzień, rozmawialiśmy na 3. Lekcji Ciepła „Ograniczamy ślad węglowy”. Nawet małe zmiany w naszych nawykach, gdy działamy razem, mogą przynieść duże i widoczne efekty.
45 minutSpalanie paliw kopalnych, czyli węgla, ropy lub gazu sprawia, że do powietrza trafia duża ilość gazów, takich jak dwutlenek węgla i metan. Nazywamy je gazami cieplarnianymi. Gazy cieplarniane naturalnie występują w powietrzu i są potrzebne, ponieważ pomagają utrzymać na Ziemi odpowiednią temperaturę do życia ludzi, zwierząt i roślin.
45 minutProblem pojawia się wtedy, gdy jest ich za dużo. Z powodu nadmiaru gazów cieplarnianych temperatura na Ziemi rośnie, a klimat się zmienia. Topnieją lodowce, podnosi się poziom mórz, częściej występują susze i pożary, a także gwałtowne burze i powodzie. Dlatego, aby zatrzymać lub spowolnić te zmiany, musimy ograniczać spalanie paliw kopalnych i wytwarzać energię w inny sposób, na przykład z wiatru, słońca i wody. Nazywamy to transformacją energetyczną.
45 minutAby zadbać o klimat i przyrodę, coraz częściej wykorzystujemy energię… z samej natury. Drzemią w niej ogromne siły, które często nazywamy żywiołami. Zazwyczaj wyróżnia się cztery żywioły: wodę, ogień, powietrze i ziemię. Podobnie dzielą się naturalne źródła energii, jednak tutaj skupimy się na wodzie, słońcu, wietrze oraz energii z wnętrza Ziemi, nazywanej też energią geotermalną.
45 minutMówimy, że są to odnawialne źródła energii, ponieważ szybko odnawiają się w naturze i nie wyczerpują się tak, jak paliwa kopalne, czyli węgiel, ropa i gaz. Do odnawialnych źródeł energii zaliczamy także biomasę i biogaz, który może z niej powstać. Biomasa to naturalne resztki roślin i drewna, na przykład słoma, siano, łodygi roślin, pestki, a także pozostałości z prac leśnych, takie jak gałęzie, kora czy zrębki drzewne, oraz niektóre naturalne odpady z przemysłu i gospodarstw domowych.
45 minutPrzejście z paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa i gaz, na odnawialne i przyjazne dla środowiska źródła energii nazywamy transformacją energetyczną. Nie polega ona tylko na zmianie sposobu wytwarzania energii i ciepła. Aby była skuteczna, musimy także zużywać mniej energii i wykorzystywać ją mądrzej. Dlatego ważne jest ocieplanie budynków, unowocześnianie ogrzewania oraz uczenie się, jak dbać o energię w codziennym życiu.
45 minutNależy zwiększać efektywność energetyczną, czyli jak najlepiej wykorzystywać wytworzone już ciepło np. dobrze ocieplony budynek można ogrzać znacznie mniejszą ilością energii. Kluczowe jest także ciepło systemowe z odnawialnych źródeł energii oraz rozwój nowoczesnych technologii tj. pompy ciepła i magazyny ciepła, które pomagają oszczędzać energię i chronić klimat. Transformacja energetyczna to złożony proces. Wymaga dużych nakładów czasu, pracy i pieniędzy, dlatego zachodzi stopniowo.
45 minutRóżne źródła, z których produkujemy energię, tworzą tzw. miks energetyczny. Z każdym rokiem coraz mniej energii i ciepła pochodzi z paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa i gaz, a coraz więcej z odnawialnych źródeł. Ważne jest, aby w miksie energetycznym było wiele różnych źródeł. Siły natury są bowiem zmienne – nie zawsze świeci słońce i nie zawsze wieje wiatr, a energii potrzebujemy cały czas. Dlatego miks energetyczny powinien być zróżnicowany, bezpieczny i dostosowany do potrzeb oraz możliwości danego kraju.
45 minutPolska planuje stopniowo odchodzić od spalania węgla, a do 2050 roku chce osiągnąć tzw. neutralność klimatyczną. Neutralność klimatyczna oznacza równowagę. To sytuacja, w której do powietrza trafia tyle samo gazów cieplarnianych, ile potrafimy z niego usunąć. Można to porównać do wagi – jeśli dokładamy coś z jednej strony, musimy zdjąć z drugiej, aby wszystko było w równowadze. Odnawialne źródła energii, takie jak wiatr, słońce i woda, wytwarzają dużo mniej gazów cieplarnianych niż paliwa kopalne. Dzięki temu łatwiej jest tę równowagę utrzymać. To, czego nie da się od razu uniknąć, możemy równoważyć na inne sposoby – na przykład sadząc drzewa, chroniąc lasy oraz korzystając z nowoczesnych technologii, które pomagają usuwać nadmiarowe gazy cieplarniane z powietrza.
45 minutJeśli w gorący dzień założyliście czarną koszulkę, na pewno zauważyliście, że szybko się nagrzewa. Dzieje się tak dlatego, że ciemny materiał pochłania promienie słoneczne. Na podobnej zasadzie działają kolektory słoneczne. Pochłaniają one energię ze słońca i zamieniają ją bezpośrednio w ciepło. W ich wnętrzu krąży specjalny płyn grzewczy, który nagrzewa się od promieni słonecznych i przekazuje ciepło dalej, niczym kurier – na przykład do ogrzewania wody lub budynku.
45 minutSłońce może pomagać nam także w inny sposób. Istnieją urządzenia, które zamieniają energię słoneczną w prąd – są to panele fotowoltaiczne. Ten prąd nie ogrzewa domów od razu, ale może zasilać elementy systemu ciepłowniczego, takie jak kotły elektryczne i pompy ciepła, które pomagają wytwarzać ciepło. A dodatkowo, dzięki magazynom ciepła różne urządzenia i źródła energii współpracują ze sobą w jednym systemie, a ciepło jest dostępne wtedy, gdy go potrzeba.
45 minutMagazyny ciepła są bardzo ważnym elementem korzystania z energii słonecznej. Można je porównać do ogromnych termosów, które potrafią przechowywać ciepło przez dłuższy czas. Gdy słońca jest dużo i powstaje więcej ciepła, niż akurat potrzebujemy, magazyn ciepła gromadzi jego nadmiar. Dzięki temu zgromadzone ciepło można wykorzystać później, w chłodniejszych okresach. Co ciekawe, takie magazyny mogą przechowywać nie tylko ciepło, ale także chłód, który można potem wykorzystać latem do ochładzania pomieszczeń i budynków.
45 minutEnergia geotermalna to energia pochodząca z wnętrza Ziemi. Wykorzystuje ona naturalne ciepło ukryte głęboko pod powierzchnią gruntu. Jest to bardzo stabilne i bezpieczne źródło energii, ponieważ działa niezależnie od pogody, pory dnia i pory roku. Może dostarczać ciepło przez całą dobę i nie powoduje zanieczyszczeń powietrza. Energia geotermalna ma jednak swoje ograniczenia. Można z niej korzystać tylko w miejscach, gdzie pod ziemią znajdują się gorące wody geotermalne. Potrzebne są też głębokie i kosztowne odwierty, aby dotrzeć do źródła ciepła. W Polsce działają już ciepłownie geotermalne i powstają kolejne.
45 minutAby w pełni wykorzystać energię geotermalną, stosuje się pompy ciepła. Ich działanie można porównać do odkurzacza, który „zasysa” ciepło z otoczenia. Pompa ciepła pobiera ciepło z wody geotermalnej i przekazuje je dalej do systemu grzewczego, gdzie służy do ogrzewania wody i budynków.
Po oddaniu ciepła schłodzona woda geotermalna wraca pod ziemię, gdzie znowu się nagrzewa. Dzięki temu energia geotermalna może być wykorzystywana w sposób ciągły i bezpieczny dla środowiska.
45 minut
Biomasa to jedno z najstarszych źródeł energii, ponieważ ludzie spalali drewno już od momentu odkrycia ognia. Do biomasy zaliczamy naturalne materiały pochodzące z rolnictwa i przemysłu, takie jak trociny, zrębki i kora drzew, słoma, siano, resztki po zbiorach, bioodpady z gospodarstw domowych oraz odpady zwierzęce, na przykład obornik. Biomasa jest znacznie przyjaźniejsza dla klimatu niż paliwa kopalne.
Przy rozsądnym i odpowiedzialnym wykorzystywaniu uznaje się ją za neutralną klimatycznie. Pamiętacie? Wprowadziliśmy wcześniej to pojęcie. Biomasa przy spalaniu uwalnia mniej więcej tyle samo dwutlenku węgla, ile wcześniej rośliny pochłonęły z atmosfery w procesie wzrostu. A nowo posadzone rośliny mogą ponownie go pochłonąć, tworząc zamknięty cykl w przyrodzie.
45 minutGdy biomasę poddamy działaniu specjalnych bakterii, zachodzi proces nazywany fermentacją i powstaje biogaz. Cały proces odbywa się w specjalnych, szczelnych zbiornikach, które często wyglądem mogą przypominać latające spodki lub kosmiczne budowle znane z filmów science fiction.
Biogaz pod względem właściwości jest podobny do gazu ziemnego i może być wykorzystywany do ogrzewania oraz produkcji energii. Różni się jednak tym, że należy do odnawialnych źródeł energii i – podobnie jak biomasa – jest uznawany za neutralny klimatycznie, jeśli jest wykorzystywany w odpowiedzialny sposób.
45 minut
Efektywność energetyczna pokazuje, jak dobrze wykorzystujemy energię, którą już wytworzyliśmy. Oznacza to sprawdzanie, czy podczas produkcji i przesyłania ciepła nie dochodzi do strat, na przykład przez nieszczelne rury. Wysoka efektywność energetyczna oznacza także, że duża część ciepła pochodzi z odnawialnych źródeł energii
lub z tzw. ciepła odpadowego,czyli ciepła, które inaczej by się zmarnowało. Im więcej takiego ciepła wykorzystujemy, tym lepiej działa cały system. Stałe poprawianie efektywności energetycznej jest bardzo ważne, ponieważ pozwala zużywać mniej energii, chronić środowisko i w przyszłości osiągnąć neutralność klimatyczną.
45 minutCiepło odpadowe to ciepło powstające przy okazji różnych procesów, na przykład w domach, fabrykach czy oczyszczalniach ścieków. Jest ono efektem ubocznym tych działań i często się marnuje: np. para wodna z kominów. Tymczasem można je odzyskać i ponownie wykorzystać, na przykład jako źródło ciepła dla naszych domów. Dzięki odzyskiwaniu ciepła odpadowego zużywamy mniej energii, ograniczamy straty i lepiej dbamy o środowisko.
45 minutPrzykładem ciepła odpadowego jest ciepło pochodzące ze ścieków. Woda, która spływa do kanalizacji z naszych domów oraz z przemysłu, jest często ciepła, na przykład po myciu, praniu lub procesach produkcyjnych. Dodatkowo w oczyszczalniach ścieków ciepło powstaje podczas naturalnych procesów rozkładu materii organicznej, zachodzących dzięki mikroorganizmom. Po oczyszczeniu ścieki mają zazwyczaj temperaturę około 15–20°C i mogą być wykorzystane jako źródło ciepła, zamiast się zmarnować.
45 minutWielkie pompy ciepła potrafią przechwycić ciepło zawarte w ściekach i przekazać je do systemu ciepłowniczego. W trakcie tego procesu ciepło jest „wzmacniane” – wzrasta ciśnienie, a wraz z nim temperatura. W ten sposób ścieki stają się wartościowym źródłem energii, które można wykorzystać do ogrzewania budynków i wody, zamiast pozwalać, aby ciepło się marnowało.
45 minutWiele odpadów pochodzących z naszych domów i firm nie nadaje się do recyklingu. Najczęściej trafiają one do czarnych lub szarych pojemników na śmieci. Zamiast składować takie odpady, można je wykorzystać do produkcji energii cieplnej. Służą do tego zakłady termicznego przetwarzania odpadów, w których śmieci są spalane w ściśle kontrolowanych warunkach. Proces ten odbywa się w bardzo wysokich temperaturach, sięgających nawet 1000°C. Dzięki temu wiele szkodliwych substancji ulega rozkładowi, a powstałe ciepło może zostać wykorzystane do ogrzewania budynków i wody.
45 minutPodczas termicznego przetwarzania odpadów wszystkie spaliny są dokładnie oczyszczane w dużych filtrach. Dodatkowo specjalne urządzenia pomiarowe stale sprawdzają jakość powietrza wokół zakładów, aby cały proces był bezpieczny dla ludzi i środowiska. Pod żadnym pozorem nie wolno spalać śmieci w domach, ponieważ jest to niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia i bardzo nieefektywne. W specjalnych zakładach proces ten odbywa się w kontrolowanych warunkach i pozwala wytworzyć dużą ilość energii. Szacuje się, że spalenie jednej tony odpadów może dostarczyć tyle ciepła, ile potrzeba do ogrzewania przeciętnego domu przez około miesiąc. Właśnie dlatego cały proces nazywamy termicznym przetwarzaniem odpadów.
45 minutW trosce o klimat musimy korzystać z odnawialnych źródeł energii, zwiększać efektywność energetyczną i jak najlepiej wykorzystywać dostępne zasoby. Najlepiej tak, aby jak najmniej się marnowało. Takie podejście nazywamy gospodarką obiegu zamkniętego. W tym modelu koniec jednego procesu staje się początkiem kolejnego. Rzeczy są naprawiane i używane jak najdłużej, odpady mogą stawać się surowcami, a powstające przy okazji ciepło – na przykład ze ścieków lub z termicznego przetwarzania odpadów – jest odzyskiwane i wykorzystywane ponownie. Dzięki temu ten sam zasób może służyć wiele razy, a cały obieg powtarza się.
45 minut
Polskie ciepłownictwo systemowe przechodzi dziś wiele ważnych zmian. Coraz częściej wykorzystuje odnawialne źródła energii oraz nowoczesne technologie, takie jak magazyny ciepła i pompy ciepła. Odzyskuje także ciepło ze ścieków i z termicznego przetwarzania odpadów. Wszystkie te działania, podejmowane wspólnie przez lokalnych dostawców ciepła, mają wpływ na środowisko i nasze codzienne życie.
My także możemy dołożyć swoją cegiełkę. Podnosząc wiedzę i rozsądnie korzystając z ciepła oraz innych zasobów, pomagamy chronić klimat. O tym, jak robić to na co dzień, rozmawialiśmy na 3. Lekcji Ciepła „Ograniczamy ślad węglowy”. Nawet małe zmiany w naszych nawykach, gdy działamy razem, mogą przynieść duże i widoczne efekty.
Powiększ
